Programme

TERUG

Radioteater

Vorige Programme

Donderdag 20 Junie 2019
met
20:15-21:45

Pieter Fourie het as dramaturg geen bekendstelling nodig nie. Met ‘n rits bekroonde verhoogdramas en digbundels is hy ‘n skerp waarnemer van die platteland en sy bewoners. Aards, uitdagend, ironiserend, eksoties en dikwels, met ‘n stedelike inslag, plaas toe verplaas. Sonder twyfel dan ook verdelende inhoud van Leroux en Fourie as ooreenkomste in hul werk wat deur Fourie aangespreek en uitgdaag word.

Is dit wat Pieter Fourie genoop het om Gert Garries. ‘n Baaisiekel-blues in 2002 vir die KKNK kunstefees so te skryf?

‘n Teenvoeter vir die oorgeromantiseerde plaasroman styl. Beide gebruik die platteland tog as basis om stedelike moderne werklikhede in te laat ontvou. Soms makaber, soms absurd, maar dikwels ook ontstellend realisties.

Nog ‘n ooreenkoms tussen Leroux en Fourie is as Hertzogpryswenners. In 1964 en 1976, met Sewe dae by die Silbersteins en Magersfontein, o Magersfontein! vir Ettiene Leroux, terwyl Pieter Fourie ook later ‘n Hertzogprys ontvang vir sy drama oeuvre in 2003.

Terloops: Magersfontein is ongewens verklaar deur die sensuurraad in 1978 en in 1980 weer “ontban”, terwyl Pieter Fourie se drama Die Plaasvervangers in 1979 deur die Administrateur van die Kaap, Lapa Munnik, verbied is omdat dit te “omstrede” sou wees.

Gert Garries wat in opdrag van RSG Drama deur Eben Cruywagen van verhoogteks na ‘n radioteater getransponeer is, bring amper ‘n derde dimensie na vore uit die oorspronklike Leroux-stof wat herbewerk is deur Fourie en dan nog ‘n bietjie genre-bemesting gegee word deur Cruywagen via sy aanpassing vir die radiomedium, sodat ‘n vrugbare uitvloeisel tot wasdom kom as radioteater.

Die verteller/regisseur, vertolk deur Chris van Niekerk, lei juis die drama in met die volgende dialoog: “Ek is die regisseur van die gebeure wat oor die volgende uur of wat gaan ontvou. ‘n Baldadige reaksie , kan jy maar sê, op Magersfontein, o Magersfontein! deur die gevierde Afrikaanse skrywer, Ettienne Leroux. En heel gepas…lig ek u in, want nie almal kan die lewe so fyn waarneem soos ek nie…sit ek baie gemaklik en ietwat uit die oog sodat ek nie my karakters in my verhaal intimideer nie, in ‘n opvouseilstoel soos die wat tradisioneel op ‘n filmstel tot beskikking van die regisseur is.”

Die verteller word dan eweneens die lens waardeur die luisteraar “kyk” en teken met woorde die karakters. Die karakters het ‘n monumentale uitdaging om ‘n film binne ‘n film te laat ontvou; om in gesprek te tree namens Pieter Fourie met die gebeure in Magersfontein, o Magersfontein!

Op ‘n sekere vlak is dit nie net Leroux se gegewe nie, maar die werklike slag en die gepaardgaande verdeeldheid voor die veldslag tussen Generaals Piet Cronje en Koos de la Rey waar President Steyn moes ingryp en die onkonvensionele taktiek van De la Rey moes kies en om nie, soos Cronje dit wou gehad het nie, die die hoogste koppies te beset nie,  maar laer aan die voetheuwels loopgrawe as teenvoeter teen die Engelse grofgeskut aan te wend. De la Rey was bang die boeremagte sou uitgelewer wees op die koppies en was toe uiteindelik reg. Magersfontein is een van die Boeremagte se 3 verworwe veldslae in een week en wat vandag nog as “Black Week” deur die Britte onthou word. Die veldslae het met die uitbreek van die ABO in 1899, 120 jaar gelde plaasgevind.

En dit bring ons by die kwessie van kleur in Gert Garries. ‘n Baaisiekel-blues.

Fourie gaan uiters slim om met net 4 karakters. Die verteller, wat dan regisseur is van die gebeure , maar ook slaan op die filmspanregisseur wat jare later in die apartheidsera Suid-Afrika kom besoek om ‘n film te skiet oor die Slag van Magersfontein. Gert Garries(Chris Majiedt) speel ‘n bruinman op ‘n fiets wat slingerend aangery kom. Die verteller merk ‘n bondeltjie in lap toegedraai agter op die bagasierak en ‘n seilwatersak voor aan die fiets se handvatsels. Die bondeltjie in lap toegedraai is ‘n babalykie wat hy probeer begrawe kry, maar van bakboord na stuurboord gestuur word om ‘n doodsertifikaat te kry. ‘n Meesterlike vertolking van Chris Majiedt. Gert Garries se pad kruis met Konstabel Le Grange wat op ‘n snikhete dag net buite Modderrivier wegkruip agter ‘n groot reklamebord en wag op sy prooi. Helaas betrap  hy Gert Garries sonder ‘n lisensie en reik, in triplikaat, ‘n boete uit. Na ‘n gesprek met Gert vind hy uit van die lykie en kan hy agv ordonnansies en protokol nie die boete uit jammerte kanselleer nie. Le Grange, die spietkop, wat die ou staatsdiens vergestalt, word met oortuigende wit handskoene en sonbril, deur sy passies geneem deur Leon Kruger. Konstabel Le Grange speel die rol van die groeiende en bewuswordende staatsdienswerker wat deur status en mag oorrompel word, maar tog sensitief terugkrabbel wanneer dit nodig is. Kruger lewer weergalose sensitiewe spel in die rol.  ‘n Stoet van 7 motors(die filmspan) jaag teen ‘n wilde spoed verby en Le Grange besef hier is iets “ampteliks” aan die stoet en spring, met loeiende sirenebegeleiding, voor die stoet in. Hulle kom tot stilstand voor die naambord Magersfontein waar Gert weer opvang en deur Le Grange genooi word om agter die stoet aan te ry…met sy Baaisiekel!  Die versterkwater in die seilsak doen sy ding en later sluit Gert Garries hoopvol aan nadat die optog reeds tot stilstand gekom het by die dorpshotel. Hier ontmoet hy Lord Sudden(Alan Committie) wat uit Engeland gereis het om die film te kom skiet en Gert word terstond genooi vir ‘n keurige rooiwyn met Lord Sudden wat hom ‘n rol as boerekryger met sy bondeltjie wat hy dink  “knapsack, beskuit en biltong” is, aanbied. Hy versoek ook dat hy asseblief sy uniform/kostuum wat hy aan het moet aanhou vir die rol die volgende dag. Sy vuil verslonste klere is vir vir hom outentiek “The typical Boer. In rags and tatters like a tramp. Battered and impoverished” Alan Committie het juis onlangs ‘n tour de force in die rol van King Richard III in Maynardville gelewer en die verdeelde werklikhede syfer ook deur na sy vertolking as Lord Sudden in sy debuut radioteater en sorg ongetwyfeld vir ‘n kameerolletjie.  "Now is the winter of our discontent” en “ a horse, a horse, my kingdom for a horse” uit Shakespeare se pen sluit onbewustelik aan by Ettiene Leroux, Pieter Fourie en Eben Cruywagen se transisie na die radiodrama.

Net wanneer jy gewonder het of Leroux se bekende bril ‘n rol gaan speel is dit bewustelik of onbewustelik op die neus van ‘n swart Chaffeur( Gcobani Ndabeni) geplaas wat in voetgangerstyl deur die gebeure loop met sy eie agenda. Simbolies van sy status en posisie in die tyd waarin die drama afspeel, wag hy geduldig op dinge om te gebeur en is daar iets profeties in sy optrede wat amper ongemerk deur die meeste ander karakters, behalwe Gert Garries ervaar word.

Die teks vir die radiodrama het talle moontlikhede. Eers is daar die gesprek tussen Fourie en Leroux, dan tussen Cruywagen en Fourie en uiteindelik die opdrag en gesprek van die regisseur met die medium.  RSG bied by uitstek verdere genre-ontginning, want die voorlesings van romans, prosa, novelles en kortverhale kom hier tersprake. Die gehaltevertolking van Chris van Niekerk kon die style van voorleser en akteur en spel oorbrug en die teks kon dit selfs verder neem na ‘n filmiese styl t.o.v regie wat aansluit by die filmspan en die makabere gebeure wat ontwikkel.

‘n Groot verantwoordelikheid op my skouers om met ikone se stof te werk, maar ook om hulde te bring deur vernuwend te dink en te verpak in nuwe tye…vir eers.

Ek wonder wat Etienne Leroux vandag sou dink, want hy het 30 jaar gelede in 1989 reeds gesterf. Trots op Fourie en met ‘n vorm van berusting ook glo ek.

Pieter Fourie wat op 3 April 1940 gebore is het die skool as 16-jarige met St 8 verlaat en as briewebesteller en klerk in die poskantoor op Koffiefontein gaan werk.

Etienne Leroux het hom aangemoedig om weer skool toe te gaan, wat hy toe as 19-jarige gedoen het. Hy studeer in Afrikaans en Engels en behaal die graad B-Honneurs aan die Universiteit van Stellenbosch.  Pieter Fourie is vandag bekend as een van Suid-Afrika se top dramaturge.

Johan Rademan - regisseur.

Potgooi
Gert Garries - 'n Baaisiekel Blues 20 Junie 2019

Gert Garries n Baaisiekel Blues deur Pieter Fourie onder spelleiding van Johan Rademan.

Laai die mp3 af (77854KB)

Donderdag 13 Junie 2019
met
20:00-21:00

AFKOELING deur Martyn le Roux
Regie: Kobus Burger

Die Vermaak-gesin is in ‘n doodloopstraat. En dit is steeds snikheet in die Kaap. Amanda is in matriek, sy verwag ‘n baba en is geskors. ‘n Dwelmbaas is op die gesin se spoor en soek die boks met sy “ware”. Arme Danie se studies is opgeskort en hy sit sonder werk. En boonop het ma Linda én ouma hul laaste bietjie geld uitgedobbel. Om alles te kroon, het pa Fanus toe nié die bure se kefferbrak Elvis geskiet nie. Maar wat het van Fanus geword? En wat was daardie skoot wat in die waenhuis geklap het?

Afkoeling is die opvolg van die gewilde komiese radiodrama, Hittegolf.

Die spelers is James Borthwick, Franci Swanepoel, Elize Cawood, Mandi Baard, Kaz McFadden, Denver Vraagom en Duncan Johnson.

Potgooi
AFKOELING deur Martyn le Roux

Die Vermaak-gesin is in n doodloopstraat. En dit is steeds snikheet in die Kaap. Amanda is in matriek, sy verwag n baba en is geskors. n Dwelmbaas is op die gesin se spoor en soek die boks met sy ware. Arme Danie se studies is opgeskort en hy sit sonder werk. En boonop het ma Linda n ouma hul laaste bietjie geld uitgedobbel. Om alles te kroon, het pa Fanus toe ni die bure se kefferbrak Elvis geskiet nie. Maar wat het van Fanus geword? En wat was daardie skoot wat in die waenhuis geklap het?

Laai die mp3 af (46408KB)

Donderdag 6 Junie 2019
met
20:00-21:00

ERFPORSIE deur Ronel Mostert
Regie: Amor Tredoux

Lilian is ‘n bobaas-sjef wat oorreed word om haar suksesvolle bistro te verruil vir ‘n posisie by ‘n gastehuis op ‘n spoggerige wynplaas. Gou blyk dit ‘n positiewe verandering te wees, as sy nuwe hoogtes bereik met haar verruklike geregte... Maar is alles so idillies as wat dit voorkom?

Roeline Daneel vertolk die hoofrol. Dean Balie, André Weideman, Elsabé Daneel, Nic de Jager, Leon Kruger en Margit Meyer-Rodenbeck is ook in die rolverdeling.

Potgooi
ERFPORSIE deur Ronel Mostert

Lilian is n bobaas-sjef wat oorreed word om haar suksesvolle bistro te verruil vir n posisie by n gastehuis op n spoggerige wynplaas. Gou blyk dit n positiewe verandering te wees, as sy nuwe hoogtes bereik met haar verruklike geregte... Maar is alles so idillies as wat dit voorkom?

Laai die mp3 af (50736KB)

Donderdag 30 Mei 2019
met
20:00-21:30

KAREL SE OUPA deur Retief Scholtz
Gebaseer op die idee, konsep en inspirasie van Kosie Smit
Vir die radio verwerk deur Eben Cruywagen
Regie: Christelle Webb-Joubert

Negejarige Karel du Toit kan met sy oupa oor enige iets gesels. Oupa Karel beantwoord rustig sy kleinseun se vrae, behalwe een vraag wat hy nie weet hoe om te antwoord nie.  Met gesprekke wat nie meer vermy kan word nie, en die realiteit wat ongenooid aan die voordeur klop, raak die aand vir almal betrokke een wat hulle nooit sal vergeet nie.

Karel se oupa is ʼn stuk wat met deernis delf in die lewe van ʼn gesin. Dit steun op die gedagte dat ouers nie veronderstel is om hulle kinders te begrawe nie, en dat spyt dikwels te laat kom.

Die spelers is Tobie Cronje, Neels Clasen, Esmeralda Bihl, Ian Roelofs, Charlie Bouguenon en Rika Sennett.

Potgooi
KAREL SE OUPA deur Retief Scholtz

Negejarige Karel du Toit kan met sy oupa oor enige iets gesels. Oupa Karel beantwoord rustig sy kleinseun se vrae, behalwe een vraag wat hy nie weet hoe om te antwoord nie. Met gesprekke wat nie meer vermy kan word nie, en die realiteit wat ongenooid aan die voordeur klop, raak die aand vir almal betrokke een wat hulle nooit sal vergeet nie. Karel se oupa is ʼn stuk wat met deernis delf in die lewe van ʼn gesin. Dit steun op die gedagte dat ouers nie veronderstel is om hulle kinders te begrawe nie, en dat spyt dikwels te laat kom. Gebaseer op die idee, konsep en inspirasie van Kosie Smit.

Laai die mp3 af (79391KB)

Donderdag 23 Mei 2019
met
20:00-21:00

OUMA OP HAAR BESEM deur Annika Swanepoel
Regie: Anrich Herbst

Die liefde tussen twee jongmense kom te staan voor ‘n toets van ouerdruk en vorige verhoudings. Wanneer Marinda, ‘n duikinstrukteur, en Jay-Z, ‘n sakeman wat eintlik wil skilder, se liefde in gedrang kom, deel Marinda se Ouma ‘n belangrike les met Jay-Z se beherende ma. Sal dit genoeg wees om hulle liefde te red, en sal Jay-Z mans genoeg wees om te veg vir die een waarvoor hy lief is?

Met June van Merch, Liandé Valentyn, Wilhelm van der Walt, Isadora Verwey, Karli Heine en Mariechen Vosloo.

Potgooi
OUMA OP HAAR BESEM deur Annika Swanepoel

Die liefde tussen twee jongmense kom te staan voor n toets van ouerdruk en vorige verhoudings. Wanneer Marinda, n duikinstrukteur, en Jay-Z, n sakeman wat eintlik wil skilder, se liefde in gedrang kom, deel Marinda se Ouma n belangrike les met Jay-Z se beherende ma. Sal dit genoeg wees om hulle liefde te red, en sal Jay-Z mans genoeg wees om te veg vir die een waarvoor hy lief is?

Laai die mp3 af (55957KB)

Donderdag 16 Mei 2019
met
20:00-21:00

KLIPPE WAT VAL deur Philip Rademeyer
Verwerk deur Eben Cruywagen
Regie: Ronèl Geldenhuys

Abrie en Kannetjie het saam grootgeword op ‘n afgeleë plaas. Kannetjie se geestesgetremdheid en die feit dat Abrie die seun van plaaswerkers was, het nie gepla nie. Hulle was boesemvriende. Toe gebeur daar dinge, en Abrie is weg stad toe. Jare later, toe Kannetjie se ma op sterwe lê en niemand anders na hom kan omsien nie, keer Abrie terug plaas toe. Tydens die dinamika wat volg word universele menslike gedrag in hierdie aangrypende verhaal uitgebeeld.

Die spelers is Wilhelm van der Walt, Dean Smith, Susanne Beyers en June van Merch.

Potgooi
KLIPPE WAT VAL deur Philip Rademeyer

Abrie en Kannetjie het saam grootgeword op n afgele plaas. Kannetjie se geestesgetremdheid en die feit dat Abrie die seun van plaaswerkers was, het nie gepla nie. Hulle was boesemvriende. Toe gebeur daar dinge, en Abrie is weg stad toe. Jare later, toe Kannetjie se ma op sterwe l en niemand anders na hom kan omsien nie, keer Abrie terug plaas toe. Tydens die dinamika wat volg word universele menslike gedrag in hierdie aangrypende verhaal uitgebeeld.

Laai die mp3 af (77087KB)

Donderdag 9 Mei 2019
met
20:30-21:40

WILHELM TELL deur Friedrich Schiller
(in Afrikaans vertaal deur D.F. Malherbe)
Regie: Jacques Loots

Goewerneur Gessler se perderuiters jaag ‘n boer tot in die meer, maar die Switserse baasskut Wilhelm Tell probeer die man red. Dit lei tot ‘n onderonsie tussen hom en die goewerneur. Die boere, jagters en vissers is eenvoudige, godvresende mense wat glo dat elkeen sy menseregte uit die Hand van die Skepper ontvang. Geen keiser of koning kan hulle hul vryheid skenk nie. Tell word deur die goewerneur uitgedaag en gevra om ‘n appel van sy seun se kop af te skiet. As Tell nie daarin slaag nie, sal sy eie kop moet rol...

Die sterbelaaide rolverdeling in hierdie argiefdrama onder spelleiding van wyle Jacques Loots (van Koöperasiestories-faam) sluit in Patrick Mynhardt, Emgee Pretorius, Gerhard Viviers, Kosie Eloff, Tromp Terre’Blanche, Danie Joubert, Johannes Conradie, Nic Swanepoel, Christelle Human, Willem van der Berg, Isobel Terre’Blanche, Francois de Bruyn en Pieter Hauptfleisch.

Potgooi
WILHELM TELL deur Friedrich Schiller

Goewerneur Gessler se perderuiters jaag n boer tot in die meer, maar die Switserse baasskut Wilhelm Tell probeer die man red. Dit lei tot n onderonsie tussen hom en die goewerneur. Die boere, jagters en vissers is eenvoudige, godvresende mense wat glo dat elkeen sy menseregte uit die Hand van die Skepper ontvang. Geen keiser of koning kan hulle hul vryheid skenk nie. Tell word deur die goewerneur uitgedaag en gevra om n appel van sy seun se kop af te skiet. As Tell nie daarin slaag nie, sal sy eie kop moet rol...

Laai die mp3 af (61673KB)

Donderdag 2 Mei 2019
met
20:00-21:00

ANDERS GEVEER deur Sophia van Taak
Regie: Joanie Combrink

‘n Tienerseunmet met Aspergersindroom begin ‘n ongewone vriendskap met ‘n moeilike ou man op ‘n klein plattelandse dorpie waarheen hy en sy enkelma verhuis. Nadat hulle vir die hoeveelste keer van vooraf moet probeer om in te pas en ‘n bestaan te maak, voel hulle algaande meer tuis en leer die seun alles oor vlugduiwe by die ou man. Die vriendskap neem egter ‘n tragiese wending.

Die spelers is De Klerk Oelofse, Frieda van den Heever, Neels Coetzee, Roeline Daneel, Erica Wessels, Leon Kruger en Charl van Heyningen.

Anders Geveer is die algehele wenner van die RSG/Sanlam Radiodrama-skryfkompetisie van 2018.

Potgooi
ANDERS GEVEER deur Sophia van Taak

n Tienerseunmet met Aspergersindroom begin n ongewone vriendskap met n moeilike ou man op n klein plattelandse dorpie waarheen hy en sy enkelma verhuis. Nadat hulle vir die hoeveelste keer van vooraf moet probeer om in te pas en n bestaan te maak, voel hulle algaande meer tuis en leer die seun alles oor vlugduiwe by die ou man. Die vriendskap neem egter n tragiese wending.

Laai die mp3 af (62821KB)

Vrydag 19 April 2019
met
19:00-20:00

DIE PROKURATOR VAN JUDEA deur Frieda de Villiers
Regie: Helena Hugo

Hierdie drama, wat afspeel in die nag voor Jesus gekruisig word, beeld Pontius Pilatus uit as Romeinse prokurator in konfrontasie met Kajafas en die Joodse raad. Pilatus se vrou, Claudia, word deur drome geteister en smeek hom om niks met die dood van die onskuldige man te doen te hê nie. Maar hy was sy hande in onskuld en lewer Jesus ter wille van stabiliteit en vrede aan die gepeupel uit.

Die spelers is Richard van der Westhuizen, Rika Sennett, Karen Wessels, Melt Sieberhagen, Francois Stemmet, Martin Jansen, Marcel Schoeman, Marinda Botha en Cobus Visser.

Potgooi
DIE PROKURATOR VAN JUDEA deur Frieda de Villiers

Hierdie drama, wat afspeel in die nag voor Jesus gekruisig word, beeld Pontius Pilatus uit as Romeinse prokurator in konfrontasie met Kajafas en die Joodse raad. Pilatus se vrou, Claudia, word deur drome geteister en smeek hom om niks met die dood van die onskuldige man te doen te h nie. Maar hy was sy hande in onskuld en lewer Jesus ter wille van stabiliteit en vrede aan die gepeupel uit.

Laai die mp3 af (46232KB)

Vrydag 19 April 2019
met
13:00-14:00

DIE PROKURATOR VAN JUDEA deur Frieda de Villiers
Regie: Helena Hugo

Hierdie drama, wat afspeel in die nag voor Jesus gekruisig word, beeld Pontius Pilatus uit as Romeinse prokurator in konfrontasie met Kajafas en die Joodse raad. Pilatus se vrou, Claudia, word deur drome geteister en smeek hom om niks met die dood van die onskuldige man te doen te hê nie. Maar hy was sy hande in onskuld en lewer Jesus ter wille van stabiliteit en vrede aan die gepeupel uit.

Die spelers is Richard van der Westhuizen, Rika Sennett, Karen Wessels, Melt Sieberhagen, Francois Stemmet, Martin Jansen, Marcel Schoeman, Marinda Botha en Cobus Visser.

Potgooi
DIE PROKURATOR VAN JUDEA deur Frieda de Villiers

Hierdie drama, wat afspeel in die nag voor Jesus gekruisig word, beeld Pontius Pilatus uit as Romeinse prokurator in konfrontasie met Kajafas en die Joodse raad. Pilatus se vrou, Claudia, word deur drome geteister en smeek hom om niks met die dood van die onskuldige man te doen te h nie. Maar hy was sy hande in onskuld en lewer Jesus ter wille van stabiliteit en vrede aan die gepeupel uit.

Laai die mp3 af (46232KB)